Anket verileri SPSS 21 programında analiz edilmiş ve raporlanmıştır. Bu raporda yer alan bilgiler çalışma kapsamında ulaşılabilen verilerin analize dayanmaktadır. Doğal Afetlerde İnsan Hakları İçin Asgari Çerçeve Devletler, doğal afetler de dahil olmak üzere her durumda vatandaşları ve topraklarında yaşayan herkesin insan haklarına saygı gösterme, bu hakları koruma ve yerine getirme yükümlülüğüne sahiptir. Bu yükümlülükler evrensel ve bölgesel insan hakları sözleşmeleri kaynaklıdır. Depremlerin özellikle barınma, temiz suya ve gıdaya erişim, sağlık, eğitim hakkı üzerinde etkili olmaktadır. BM Ekonomik Sosyal Kültürel Haklar Sözleşmesi’nde (ESKHS) güvence altına alınan bu haklara ilişkin olarak doğal afet dönemleri için herhangi bir istisna bulunmamaktadır. İnsan hakları sözleşmelerinde afet durumlarının açıkça zikredilmemesi devlet yükümlüklerini doğal afet dönemlerinde ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir. Yükümlükler her koşulda geçerlidir ve devletlerin bu yükümlükleri askıya alma hakkının sınırları vardır. BM İnsan Hakları Komitesi devletlerin Sözleşmeden doğan yükümlülüklerini askıya alma hakkını kullanması konusunda bu sınırın altını çizer: “Taraf Devletler, sadece olağanüstü bir durumun ilanında değil aynı zamanda böyle bir ilana dayalı tedbirler konusunda da dikkatli bir gözden geçirmede bulunmalıdır. Eğer Devletler, doğal afet, şiddet eylemleri içeren toplu gösteriler veya önemli bir endüstriyel kaza gibi nedenlerden dolayı Sözleşme yükümlülüklerini askıya alma haklarını beyan etmek istiyorlarsa, sadece sözkonusu durumun ulusun hayatını tehdit ettiğini değil aynı zamanda Sözleşme’den derogasyonların tam anlamıyla durumun gerektirdiği ölçüde olduğunu kanıtlayabilmelidir.” [37] 37) Birleşmiş Milletler’de İnsan Hakları Yorumları İnsan Hakları Komitesi ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, 1981-2006, Der. L. Uyar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sy 105 31

Hedef paragraf seç3