“Afet risklerinin azaltılması, çoklu tehlike yaklaşımını ve karar alma
süreçlerinde risklerin dikkate alınmasını; cinsiyet, yaş ve engellilik dahil,
bölünmüş verilerin açık paylaşımını; aynı zamanda risk bilgilerinin kolayca
erişilebilir, güncel, anlaşılır, bilime dayanan, kısıtlanmamış ve geleneksel
bilgiyle tamamlanmış olmasını gerektirmektedir.”
Oysa AFAD tarafından hazırlanan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı
2012-2023'te (UDSEP) [46] dezavantajlı gruplara ilişkin olarak sadece
1 hedef yer almaktadır. “Riskli birey grupları için özel düzenleme yapılması
sağlanacaktır” şeklinde ifade edilen hedefle ilgili olarak bir toplantı
yapılması öngörülmüştür. Planda riskli gruplar olarak yaşlı, engelli, çocuk
ve kadınlar zikredilmekte diğer gruplara ilişkin herhangi bir hedef
bulunmamaktadır.
AFAD tarafından hazırlanan Türkiye Afet Risk Azaltma Planı 2022-2030’da
[47] Sendai çerçevesi yararlanılan kaynaklar arasında sayılmasına
rağmen, planda engelliler, kadınlar, yaşlılar dahil hiçbir grup yer
almamaktadır. Çocuklar ise sadece göç ile gelen gruplar içinde 2 hedefte
yer almaktadır.
Benzer durum il afet planlarında söz konusudur. Örneğin Hatay ile Roman
nüfusun yoğun olduğu bir ildir. Romanların çoğunlukla gecekondu
yapılarda yaşadıkları ve yoksulluk içinde oldukları da bilinmektedir. Buna
rağmen İl Risk Azaltma Planı’nda Romanlara ilişkin herhangi bir önlem ya
da politika bulunmamaktadır. [48]
Sonuç olarak Türkiye’de doğal afetler konusunda görevli olan AFAD doğal
afetler karşısında daha fazla risk altında olan grupları strateji ve eylem
planlarına dahil etmemektedir.
46) Strateji C 2.3 https://deprem.afad.gov.tr/assets/udsep/UDSEP2023.pdf
47) https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/28032022-TARAP-kitap_V6.pdf
48) https://hatay.afad.gov.tr/kurumlar/hatay.afad/HATAY-I%CC%87RAP-2022.pdf
35