Olağan zamanlarda dahi barınma, sağlık, yeterli gıda [33] ve yeterli yaşam
standardı hakkına erişemeyen Romanlar olağanüstü durumlarda
(pandemi, doğal afetler vb.) daha da görünmez hale gelmektedir.
Buna karşın devlet tarafından geliştirilen Roman Strateji Eylem Planı’nda
olağanüstü dönemler için herhangi bir özel önlem yer almamaktadır.
Deyim yerinde ise olağanüstü dönemlerde Roman topluluklar toplumsal
vicdana ve kaderlerine terk edilmektedir.
Roman Topluluklara Yönelik Kamu Politikaları
Türkiye’de Romanların temel haklara erişimde ayrımcılığa uğradığı resmi
olarak da kabul edilen bir olgudur ve hükümet tarafından bugüne kadar iki
strateji belgesi hazırlanmıştır. Roman Vatandaşlara Yönelik Strateji
Belgesi (2016-2021) ve 1. Aşama Eylem Planı (2016-2018) ve II. Aşama
Eylem Planlarını (2019-2021) uygulanmıştır. 22 Ocak 2023 tarihinde Roman
Vatandaşlara Yönelik Strateji Belgesi (2023-2030) ve I. Aşama Eylem Planı
(2023-2025)" açıklanmıştır. [34]
Her iki strateji belgesinde de eğitime erişim, barınma koşullarının
iyileştirilmesi, sürdürülebilir kayıtlı istihdama ve sağlık hizmetlerine
erişimin güçlendirilmesi stratejik hedefler olarak belirlenmiştir.
Romanlara yönelik önyargılar ve dışlama ile mücadele planların temel
ilkeleri arasındadır.
Ancak her iki strateji belgesinde ve eylem planlarında olağanüstü
durumlarda alınacak önlemlere ilişkin herhangi bir politika yer
almamaktadır. Ocak 2023’de açıklanan strateji belgesi ve eylem planının
Covid-19 Pandemisi sonrasında hazırlanmış olmasına rağmen olağanüstü
durumlara ilişkin herhangi bir politikanın öngörülmemiş olması, devletin
Roman topluluklarının insan haklarına erişimini izlemediğini, olumlu ve
olumsuz değişimleri not etmediğini göstermektedir.
33) Aynı araştırma sonuçlarına göre görüşmecilerin %59’u kırmızı eti, %28,2’si balığı, %13,7’si tavuk etini;
evlerinde yılda 1’den daha az tükettiklerini ifade etmiştir. https://www.sivilsayfalar.org/wpcontent/uploads/2022/01/TURKIYEDE_ROMAN_TOPLULUKLARI_VE_YOKSULLUK_ARASTIRMASI_RAPORU_-1
.pdf
34) https://www.aile.gov.tr/duyurular/roman-vatandaslara-yonelik-strateji-belgesi-2023-2030-ve-i-asamaeylem-plani-2023-2025-yayimlandi/
26