Doğal afetlerde insan hakları yaklaşımını hayata geçirmek tüm farklı
gruplara ilişkin ayrıntılı verilerin toplanması ve ihtiyaçların belirlenmesi
temel koşuldur. Bu perspektif, insanların hızlı bir toparlanma süreci
yaşamalarına ve insan öykülerinin daha olumlu bir şekilde şekillenmesine
yardımcı olabilir. İnsan haklarına saygı göstermek ve korumak, devletlerin
doğal afetler gibi olaylar karşısında daha dayanıklı ve daha adil bir toplum
inşa edilmesine yardımcı olur. Nitekim yakın geçmişte bütün dünyayı
etkileyen Covid-19 pandemisinin farklı ülkelerde farklı insani sonuçlar
yaratması, büyük oranda devletlerin geliştirdiği politikalar ve önlemlerle
ilgilidir.
Dezavantajlı gruplar için özel önlemlerinin alınmamasının hangi sonuçlara
yol açtığına ilişkin tabloyu Covid-19 Pandemisi sürecinde Romanların
durumuna ilişkin yapılan araştırma sonuçları ortaya koymaktadır. 2021
Kasım ayında yapılan “Türkiye’de Roman Toplulukları ve Yoksulluk
Araştırması” [27] sonuçlarına göre Pandemi döneminde görüşmecilerin
%40,4’ü sürekli işsiz kaldığını ve % 55,7’si ise gelirinin sıfırlandığını
göstermektedir. Bu sonuçlar istihdama erişimi sınırlı olan Romanlar için
gelir destek programlarının uygulanmaması nedeniyle ortaya çıkmıştır.
Bu raporda, Şubat ayında meydana gelen depremlerin bölgede yaşayan
Roman toplulukların[28] hakları üzerindeki etkisine, Roman toplulukların
afetzedelere yönelik insani yardım ve desteklere erişiminde yaşanan insan
hakları ihlallerinin ortaya konması hedeflenmiştir.
Umarız bu rapor Türkiye’deki farklı grupların doğal afetler karşısında
güçlendirilmesi için özel politikalar geliştirmesine katkı sunar.
Roman Hafıza Çalışmaları Derneği
Eşit Haklar İçin İzleme Derneği
Sivil Düşler Derneği
27) https://www.sivilsayfalar.org/wp
content/uploads/2022/01/TURKIYEDE_ROMAN_TOPLULUKLARI_VE_YOKSULLUK_ARASTIRMASI_RAPORU_-1
.pdf
28) Raporda Roman Topluluklar kavramı Rom, Dom, Lom ve Abdal toplulukların genel ifadesi olarak
kullanılmıştır.
22