Deprem sürecinde sosyal medya ve diğer kitle iletişim araçlarına yansıyan işkence ve kötü muamele olayları hakkında soruşturma açılmalıdır. Özel bir riski taşımayan alanlardaki yıkılan Roman mahalleleri aynı alana yeniden inşa edilmelidir. Deprem nedeniyle çalışamayacak duruma gelen Romanlar için rehabilitasyon hizmetleri sağlanmalı ve gelir destek programları oluşturulmalıdır. Bilgiye erişim zorluğu nedeniyle süreye bağlı desteklere başvuru yapamayan Romanlar için erişilebilir yöntemlerle başvuru yapma olanağı tanınmalıdır. Risk durumlarında insan hakları temelli bir yaklaşım geliştirilmesine ilişkin önerilerimiz: Doğal afetlerle ilgili strateji ve ulusal eylem planlarının hazırlanmasına dezavantajlı gruplarla ilgili çalışmalar yürüten STÖ’ler dahil edilmelidir. AFAD ulusal deprem müdahale planlarına Romanlar ve diğer tüm dezavantajlı gruplarla ilgili özel önlemleri dahil etmelidir, İnsani yardım organizasyonu yapan kamu kurumları ve STÖ’ler için ayrımcılık yasağı çerçevesi oluşturulmalı ve yardım sürecinin her aşaması izlenmelidir. Doğal afetlerde valilikler bünyesinde kurulan koordinasyon merkezlerine dezavantajlı gruplarla çalışan STÖ’lerin katılımı sağlanmalıdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan Roman Vatandaşlara Yönelik Eylem Planı’na olağanüstü hallerde uygulanacak stratejik hedefler ve eylemler dahil edilmelidir. Başta İstanbul olmak üzere Türkiye’de deprem riskli illerde yaşayan Romanlara ait konutlara deprem dayanıklılık testleri ve hane gelir analizleri yapılmalıdır. Romanlara ulusal azınlık statüsü tanınmalıdır. 19